Plugeen Mobility Services-eko CEO eta Fundatzailea. Irakasle gonbidatua Universitat Politècnica de Catalunyan (UPC). Energia berriztagarrietan eta Jasangarritasun energetikoan Unibertsitate Masterra Universitat de Barcelona-n (UB).
Gaur egungo egoera geopolitiko konplexuan, Jan Rosenow energia-politiketan adituak emandako iritziek garrantzi kritikoa hartu dute mundu mailan, sistema ekonomiko globalaren hauskortasuna agerian geratu baita. Rosenowek behin eta berriz azpimarratu du munduko petrolioaren % 20 pasatzen den Ormuzko itsasartea bezalako arteria estrategikoekiko menpekotasuna arrisku sistemiko bihurtu dela; izan ere, eremu horretako tentsio militarrek edo blokeoek berehalako eragina erakutsi dute mundu osoko hornidura-kateetan. Krisi honek, 2022ko gasaren krisiaren oroitzapenak berpizteaz gain, “zerga ikusezin” bihurtu du energia-faktura, prezioen aldakortasun kontrolaezinaren ondorioz herritarren bizitza garestituz eta enpresen lehiakortasuna kolokan jarriz. Rosenowen tesi nagusiak dio segurtasun nazionala eta ekonomikoa ezin direla erregai fosilen bideak babestean oinarritu, horiek ekuaziotik behin betiko ezabatzean baizik; izan ere, adituaren hitzetan, “eguzkiari eta haizeari ez die axola hornidura geografikoaren puntu kritikoetan gertatzen dena”, eta horixe da, hain zuzen ere, benetako “immunitate energetikoa” lortzeko giltzarria. “Immunitate energetiko” horren bilaketa erresilientzia-estandar berria bihurtu da industria modernoarentzat.
Ildo beretik, Europako energia fotovoltaikoaren elkargoa, SolarPower Europe, kuantifikatzen ari da Ekialde Hurbileko gatazka hasi zenetik Europan instalaturik dugun eguzki-energiaren sorrerak eragin duen gas kontsumo aurrezkia. Gaurdaino, guztira 5.600 milioi euroko aurrezkia suposatu du; aldi berean, Europako Batzordeak kontabilizatu duen prezioen igoerak eragindako gainkostua 22.000 milioi eurokoa da. Datu horiek argi erakusten dute, krisiaren gainkostua handia izan arren, energia berriztagarriek dagoeneko babes ekonomiko gisa dihardutela.
Etorkizunera begira, Rosenowek proiektatzen du elektrifikazioa ez dela soilik erregai-ordezkapen bat, efizientzia masiborako eraldaketa estrukturala baizik. Bere analisiek iradokitzen dute elektrifikazio sakon batek % 40raino murriztu dezakeela munduko energia-eskari totala, erregai fosilen alternatibak baino askoz eraginkorragoak baitira bero-ponpak eta ibilgailu elektrikoak bezalako teknologiak. Potentzial hori bereziki disruptiboa da industria-sektorean; estimazioen arabera, prozesu termiko gehienak 2035erako elektrifikatuta egon litezke irtenbide teknologikoak heldu ahala. Adituaren ustez, azpiegitura elektriko adimendun eta banatua da mende honetako industria-potentzia berriaren oinarria, modernoa, lehiakorra, eta, batez ere, gorabehera geopolitikoen aurrean, segurua. Ibilbidea luzea, baina beharrezkoa da; industria-enpresek kanpoko menpekotasun energetikotik askatzen hasi behar dute, tokiko irtenbide eraginkorretan oinarrituz eta kanpoko arriskuen aurreko esposizioa murriztuz, berehalakoa baita eragin positiboa.
Nazioarteko eztabaidak irtenbide globalak bilatzen dituen bitartean, elektrifikazioaren ildo estrategikoan sakontzen ari da Fagor Taldea, subiranotasun energetikoa aukera bat dela berretsiz, erregai fosilekiko independentzia bermatzen duen eredu integral baten bidez. Estrategia horri esker, Fagor Taldearen mundu mailako energia kontsumo osoaren %75 elektrikoa izan zen 2024an, eta, kontsumo elektriko horren %89, berriztagarria. Modu horretan, jasangarritasun konpromisoa indartzeaz gain, kostu operatiboak egonkortu zituen hidrokarburoen merkatuaren fluktuazioen aurrean, eta haren jarduera blindatu zuen kanpoko krisien testuinguruan.
Apustu horren eraginkortasuna ukaezina bihurtzen da pertsonentzako benetako onuretan islatzen denean, Durango (Bizkaia) eta Arrasate (Gipuzkoa) arteko ibilbidea maiz egiten duen erabiltzaile baten kasuak erakusten duen bezala. Kasu horretan, konbustio-motorra erabilita bateria Fagorreko instalazioetan kargatuta modu elektrikoan egindakoa baino hiru aldiz handiagoa da bidaiaren kostua. Horrek agerian uzten du, inflazio energetikoen kasuetan, alternatiba ekonomikoa eta egonkorra eskaintzen duela lantokian hornitutako energiak. 2025aren amaierako emaitzek konpromiso horren tamaina berresten dute, guztira martxan dauden 66 karga-puntu dituen azpiegitura batekin. 2025eko ekitaldian zehar 2.212 karga-saio erregistratu ziren, eta, horiekin, 26.100 kWh energia berriztagarri hornitu zen, mugikortasun-sare sendo eta fidagarria finkatuz.
Hedapen horri esker, 153.530 kilometro jasangarri egin ahal izan dira petrolioarekiko menpekotasunetik aldenduta, atmosferara 24,56 tona karbono dioxido isurtzea ekidinez. Eragin positibo hori era naturalean lortzera joango bagina, gutxi gorabehera 1.116 zuhaitzek egon behar lukete urtebete xurgatzen. Taldearen deskarbonizazioaren benetako pisua islatzen du zifra horrek.
Azken finean, Jan Rosenowek erregai fosilekiko menpekotasunaren amaierari buruz duen ikuspegiak egiazko adibide bat du Fagor Taldean. Ormuzko Itsasarteak gainkostua sinbolizatzen duen mundu honetan, Fagorrek frogatzen du etorkizun elektrikoa dela lehiakortasun ekonomikorako eta jasangarritasunerako bidea.
